خانه / مقاله ها / پایش و مانیتورینگ اقتصادی و اجتماعی پروژه بین المللی ترسیب کربن

پایش و مانیتورینگ اقتصادی و اجتماعی پروژه بین المللی ترسیب کربن

پایش و مانیتورینگ اقتصادی و اجتماعی پروژه بین المللی ترسیب کربنچکیده:

پروژه مشارکتی بین المللی ترسیب کربن کار مشترک دولت ایران ، برنامه عمران ملل متحد (UNDP) و تسهیلات زیست محیطی جهانی  (GEF) است . محل اجرای این پروژه بخشی از اراضی شرق استان خراسان جنوبی می باشد که به علت همجواری با مرز افغانستان در گذشته باحضور پناهندگان افغانی به شدت تخریب یافته است . هدف این پروژه در سه سطح جهانی  ، ملی و محلی تعریف گردیده است که رابطه پیوسته و سیستماتیکی بین کاهش گرمایش جهانی با احیای اراضی در مناطق خشک و  نحوه مدیریت منابع محیطی را با مشارکت مردم محلی بیان می کند . در سطح محلی این پروژه به منظور بسط و توسعه دیدگاه های مشارکتی  در احیای مراتع و افزایش توان وظرفیت ترسیب کربن و نیز بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی ساکنان محلی اجرا گردیده است ازاین رو بر  بسیج وتوانمند سازی جامعه محلی به عنوان ابزار اساسی برای مدیریت مراتع و فعالیت های اقتصادی تکیه داشته ودراین راستا به آموزش های متنوع جهت رشد سرمایه انسانی ، تشکیل گروه های توسعه روستایی به عنوان سرمایه اجتماعی ، صندوق های خرد اعتباری به عنوان سرمایه مالی و توسعه روستاها برای مردم وبا کمک مردم به عنوان سرمایه فیزیکی و احیای مراتع در قالب واحد های مدیریت منابع طبیعی تحت عنوان سرمایه زیست محیطی عمل نموده است.

این مقاله با پایش و مانیتورینگ تاثیرات اقتصادی و اجتماعی این پروژه در سه سال متوالی به ارزیابی دستاوردهای آن بر پایه اهداف مطمح نظر پرداخته است. نتایج نشان می دهد میزان اهداف مطلوب و رضایت بخش بوده و موجب تحولات در شاخص های اقتصادی ، اجتماعی و زیست محیطی در منطقه اجرای طرح گردیده است.

مقدمه:

امروزه گرم شدن کره  زمین بر اثرانتشار وسیع گازهای گلخانه ای و تغییرات آب و هوایی متاثر از آن یکی ازمهم ترین موضوعات علمی و مخاطرات زیست محیطی جامعه جهانی گردیده است. متاسفانه نتایج نشست های سران قدرت های صنعتی دنیا برای کاهش و مهار این گازها بدلیل تضاد با منافع اقتصادی آنان تا کنون آنچنان اثرات سودبخشی نداشته و روند افزایش این گازها بطور غیر قابل کنترل رو به افزایش است.

در میان گازهای گلخانه ای Co2 انتشار وسیع تری را داراست. هرچند تخمین این گاز در طبیعت کار بسیار دشواری است لیکن این موضوع که تراکم آن پیوسته دراتمسفر رو به فزونی است، مساله ای می باشد که تمامی اندیشمندان عرصه محیط زیست بر آن صحه می گذارند. میزان متوسط انتشار این گاز در سطح جهان بالغ بر ۳۸% است که آمریکا و چین ۵۰% این میزان را نشر می سازند. سالانه ۳/۳ میلیارد تن دی اکسیدکربن وارد اتمسفر می شود که این میزان۳۰% بیشتر از زمان قبل ازانقلاب صنعتی می باشد. مطالعات زیادی خاطر نشان می سازد که درصورت عدم کنترل تولید، تراکمCo2 در سال ۲۱۰۰ به ۱۵۰% بیش ازحد فعلی خواهد رسید. هرچند بخش قابل توجهی از این گاز توسط سطوح آبی زمین جذب می شود، اما روند افزایش رو به رشد آن در اتمسفر موجبات گرم شدن کره زمین طی ۳۰ سال اخیر بین ۳/۰ تا ۶/۰ سانتی گراد و تاثیرات زیست محیطی آن ازجمله تغییرات آب و هوایی شامل سیل و خشکسالی، ذوب شدن یخچال ها، بالا آمدن ۱۰ تا ۲۵ سانتیمتری سطح آب دریاها، افزایش آلودگی هوا، افزایش بیماری ها، مرگ و میر زودرس و …. بوده است . (http://www.jamejamonline.ir)

این موارد گویای آن است که اقدامات وسیع و همه جانبه ای برای پیشگیری از انتشار این گاز و کاهش میزان فعلی آن لازم است. یکی از مهم ترین این اقدامات علاوه بر تغییر مصرف نوع انرژی، جلوگیری از تخریب جنگل ها و مراتع و احیا پوشش گیاهی که موجب ذخیره کربن هوا می گردد، می باشد. ترسیب این گاز از طریق جنگل کاری می تواند علاوه بر حفاظت منابع آب و خاک، تلطیف هوا و تعدیل شرایط اقلیمی ، بعنوان یک منبع تولیدی از جمله تولید غذا، چوب، علوفه و پارک های گردشگری منافع بسیاری را نصیب جوامع نماید.

بدون شک مقابله با گرم شدن کره زمین نیازبه همکاری و عزم جهانی در جهت کنترل پیامدهای آن را دارد. اگر چه کشورما در زمره کشورهای صنعتی که مسبب اصلی ایجاد بحران زیست محیطی یاد شده می باشد، نیست اما به این علت که اثرات پیامدهای زیست محیطی گرم شدن کره زمین محدوده جغرافیایی مشخصی را تحت تاثیرندارد و اثرات آن جهانی است و اینکه بواسطه تولید نفت و فرآورده های آن که قسمت عمده درآمد ناخالص ملی، را تشکیل می دهد و همچنین مصرف گسترده این ماده، بطور غیرمستقیم سهمی را در تولید مواد آلاینده ازجملهCo2 در سطح جهانی برعهده داریم، لذا بایستی به نوعی سهم خود را در کاهش انتشار این گاز و افزایش ترسیب آن ایفا نماییم.

در این راستا در سال ۲۰۰۳  پروژه بین المللی ترسیب کربن در دشت حسین آباد غیناب شهرستان سربیشه واقع در استان خراسان جنوبی بصورت ابتکاری مابین دولت ایران، برنامه عمران ملل متحد و تسهیلات زیست محیطی جهانی اجرا گردید. محل اجرای این پروژه بخشی از ۱۲۵۰۰۰ هکتار ارا ضی تخریب شده ای است که توسط پناهندگان افغانی در زمان حضور در اردوگاه های شرق کشور صورت گرفته است. ( فال سلیمان ، ۱۳۶۷ : ۲۷ )

استراتژی پروژه بر مبنای برنامه ریزی از پایین به بالا  و راهبرد اجرایی آن متکی بر رعایت سه اصل نیازهای توسعه ای، مسائل زیست محیطی و مسائل اقتصادی اجتماعی در احیا و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی قرار گرفته و بمنظور مدیریت مشارکتی احیا مراتع، فعالیت های متنوعی در خصوص توسعه اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی با تکیه براصل مدیریت مشارکت جویانه و افزایش ظرفیت این جوامع انجام گردیده است. مدل مدیریت مشارکتی بر پایه اصول بسیج جوامع محلی به گونه ای طراحی شده که مردم محلی بتوانند قابلیت های خود را بایکدیگر در راستای بهبود وضعیت اقتصادی و اجتماعی ومدیریت پایدارمراتع مهارنمایند. (projectimplementation  2007 :  11)  مردم محلی به مشارکت درهمه مراحل اجرایی پروژه تشویق شدند به نحوی که با واگذاری مسئولیت این برنامه ریزی محلی قادر باشند مناطق تخریب شده را احیا نموده،برحفاظت ازآن مدیریت نمایند و مسئولیت بیشتری را برای تامین معیشت خود داشته باشند. علاوه بر شیوه های مشارکتی معمول بعنوان یک مکانیسم علمی و عملی و موفق ، همگام با ساختار اجتماعی منطقه به منظور ظرفیت سازی و بسیج جوامع محلی، تشکیل گروههای توسعه روستایی و صندوق های خرداعتباری باهدف تسهیل مشارکت روستاییان در فعالیت های مالی و اجرایی مورد توجه قرار گرفت…………….

 

دریافت متن کامل مقاله

پایش و مانیتورینگ اقتصادی و اجتماعی پروژه بین المللی ترسیب کربن

موارد جالب

مدیریت پایدار منابع طبیعی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی

مدیریت پایدار منابع طبیعی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی(تجربه موفق پروژه بین المللی – RFLDL …

یک نظر

  1. با سلام و خدا قوت
    مقاله مفیدی به نظر می رسد .
    لطفا متن کامل آن را در سایت قرار دهید.
    با تشکر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*