خانه / مقاله ها / نقش جاذبه هاي جنگلهاي طبيعي استان خراسان جنوبي در رونق صنعت اكوتوريسم

نقش جاذبه هاي جنگلهاي طبيعي استان خراسان جنوبي در رونق صنعت اكوتوريسم

نقش جاذبه هاي جنگلهاي طبيعي استان خراسان جنوبي در رونق صنعت اكوتوريسم

با تاكيد بر جنگلهاي بنه تگ احمدشاهي – نهبندان

 

نگارندگان: بهاره چکشی (كارشناس ارشد منابع طبيعي- مرتعداري)

عباسعلی محمود (كارشناس ارشد منابع طبيعي- جنگلداري )

Alimahmoodi7@yahoo.com

B_chakoshy@yahoo.com

 

چکیده:

توريسم در دنياي ارتباطي امروز يك حركت جديد و يكي از عناصر مهم و اثر گذار ارتباطي بين تمدن ها تلقي مي شود. صنعت توريسم نقش بسيار قدرتمندي در روند توسعه كشورها به عهده دارد و داراي ابعاد گسترده اي است كه مهمترين زمينه هاي مورد توجه ملل مختلف ابعاد اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي است كه ارتباط بين ملل و جوامع مختلف در تحقق اين زمينه ها و شرايط، ضرورتي اجتناب ناپذير است. ازآنجائيكه اصلی‌ترین فعالیت توریسم بر پایه طبیعت  می‌باشد بنابراين اكوتوريسم جايگاه خاصي در صنعت گردشگري پيدا كرده است.

استان خراسان جنوبي بدليل وجود اقليم متنوع و برخورداري از جاذبه هاي قوي گردشگري؛ چشم اندازهاي طبيعي  و ابنيه هاي تاريخي قابلتي جذب سالانه تعداد بيشماري ازمردم كشورمان و حتي گردشگران خارجي را دارد.  رويشگاههاي جنگلي منحصر به فرد؛ عرصه هاي كويري و بياباني؛شوره زارها و تالاب ها و… نقش بسزايي را در توسعه اكوتوريسم استان ايفا مي نمايد كه در اين ميان جنگلهاي طبيعي بنه واقع در تگ احمدشاهي شهرستان نهبندان جايگاه خاصي در رونق اين صنعت دارد.

مهمترين عامل توسعه نيافتگي گردشگري استان نبود زيرساخت ها وامکانات لازم ازقبيل راه هاي مناسب هوايي، ريلي و زميني ، مکان هاي اقامتي در خور و مناسب و حمل و نقل درون استاني مي باشد. از اینرو برنامه ريزي جامع در جهت توسعه گردشگري در مناطق بياباني منجر به رونق اقتصادی، اجتماعی، کاهش بیکاری و افزایش فرصت‌های شغلی و افزایش سطح رفاه و درآمدمردم منطقه و كاهش شغلهاي كاذب وكاهش ناهنجاريهاي اجتماعي در مناطق كويري مي گردد و  خواهيم توانستدر آينده نزديك شاهد پيشرفت و ترقي مناطق محروم بياباني در كشور عزيزمان باشيم .

اميد است با تدوين برنامه هاي جهاني اكوتوريسم؛ شاهدرونق صنعت گردشگري و اكوتوريسم در استان باشيم.

 

مقدمه:

بعد از نفت درآمد جهانگردي و توريست در رتبه دوم قرار مي گيرد. بنابر پيش بيني سازمان جهانگردي در سال ۲۰۲۰ ميلادي ضعيف ترين و پايينترين كشورهاي توريست پذير جهان از طريق اين صنعت افزون بر ۲۰ميليارد دلار درآمد كسب خواهند كرد وهريك از۱۰ شغل موجود به سفر يا توريسم مربوط است. صنعت توريسم در جهان بيش از ۸۰ ميليون نفر را بطور مستقيم و بيش از ۱۵۰ ميليون نفر را بطور غير مستقيم در استخدام خود دارد.

به زودي هيچ منطقه اي از جهان خالي از جهانگرد  نخواهد ماند حتي قطب شمال و جنوب و فضا-تنها در سال ۱۹۹۷ ،  15000 نفر از قطب جنوب بازديد كرده اند. در سال۲۰۲۰ جمعيت توريستها به يك ميليارد نفر خواهند رسيد و درآمد حاصل از گذران تعطيلات ۵/۱تريليون دلارخواهدبود. از اين رو می‌توان اين سخن «آنتونيو سادگليناک» دبير کل سازمان جهانی توريسم را با اعتماد بيشتری پذيرفت که گفته است: «صنعت توريسم با توليد ۶۶۰ ميليون توريست، در  سال ۲۰۰۰ به عظيم‌ترين صنعت آغاز قرن ۲۱ تبديل خواهد شد. »

امروزه دورافتاده ترين كشورها و حتي شهر ها به درآمد گردشگري مي انديشند و براي آن برنامه ريزي مي كنند. بر اساس آمارهاي موجود صنعت گردشگري در ۸۳ كشور جهان جزء پنج منبع درآمد اول است. طبق آمار سال ۲۰۰۱ از مجموع توريسم جهان آفريقاچهاردرصد، امريكا۵/۱۸ درصد آسياي شرقي و اقيانوسيه ۱۶درصد، اروپا ۷/۵۷ درصد خاورميانه ۹/۲  درصد، آسياي جنوبي ۰۹/۰ درصد را به خود اختصاص داده است.(www.esfaraientourism.blogfa.com)

در اين ميان گردشگري طبيعي نوعي فعاليت اقتصادي محسوب مي شود كه مي تواند اثرات منفي بشر بر زيستگاههاي طيبعي را به حداقل رسانده و به حفاظت منابع طبيعي كمك نمايد . گردشگري طبيعي علاوه بر استراتژي حفظ منابع طبيعي، حفاظت طولاني مدت از منابع زيست محيطي را نيزبدنبال خواهد داشت.

گردشگري در مناطق طبيعي بيشتر براي درك قابليت هاي آن در جهت توسعه پايدار اكوسيستم ها و تأمين محركهاي آن در حفاظت اين مناطق به جاي بهره برداري و استفاده هاي ديگر از آن كاربرد دارد . متغير هاي خاص گردشگري طبيعي، اثرات بشر بر اكوسيستم هاي طبيعي را به حداقل مي رساند. گردشگري طبيعي شامل برخي قراردادهاي سودمند ولي بي خطر در ارتباط با تعهدات اقتصادي است.افزايش جمعيت جهان در برخي از موارد افزايش درآمدها با توسعه گردشگري نسبت مستقيم دارد . گردشگري طبيعي يك فعاليت توريستي است كه محيط هاي زيست طبيعي و پايداري آنها را حفظ مي نمايد.

سرزمين ما ايران به عنوان گنجينه گردشگري و اكوتوريسم در ميان كشورهاي جهان جايگاه ويژه اي دارد. ايران از نظر جاذبه هاي اكوتوريستي و تنوع اقليمي جزء پنج كشور برتر دنياست و تنها ايالت متحده از اين نظر قابل مقايسه با آن است اما از نظر توريسم در رديف ۸۹ و از نظر پذيرش گردشگر در رديف ۷۲ جهان قرار دارد. اکوتوريسم در ايران که به عنوان يکي از پنج کشور برخوردار از بيشترين تنوع اقليمي در جهان (يکي از۱۰ کشور تاريخي و فرهنگي) است از مزيت نسبي افزون تري نسبت به ديگر شاخه هاي توريسم برخوردار است. توريسم فرهنگي و تاريخي، با آنکه تا کنون به طور غالب نقش محوري در صنعت توريسم ايران داشته و داراي مزيت هاي فراوان و غيرقابل جايگزين است، اما از بازار محدودتري نسبت به ديگر شاخه  هاي توريسم برخوردار است و بسترسازي براي جذب گردشگران طبيعت گرد مي تواند در رونق سريعتر اين صنعت در کشور نقش بسزايي را ايفا کند

ايران يکي از پنج کشور بهره مند از تنوع زيستي کامل ( داشتن چهارفصل و زيست گونه هاي اصلي گياهي و جانوري) به شمار مي آيد و افزون بر اين وجود بزرگترين درياچه جهان در شمال کشور، خط ساحلي هزار و ۲۰۰ کيلومتري با خليج فارس، وجود ۵۰ درياچه در داخل کشور که از ميان آنها ۱۸ درياچه در شمار درياچه هاي کنوانسيون بين المللي رامسر قرار دارند و نيز درياچه اروميه به عنوان يکي از ۵۹ ذخاير زيستي کره زمين شناخته شده است. وجود بازمانده هاي جنگل هاي هيرکاني در شمال غرب مازندران که مربوط به ۱۰ هزار سال پيش است (بر اساس برخي مستندات از کرانه  هاي مديترانه تا خراسان بزرگ يا افغانستان کنوني را در بر مي گرفته که بعد از آخرين دوره يخبندان از بين رفته است. جنگل هاي کنوني اروپا بعد از اين دوره ساخته شده است)، بيابان ها و کويرهاي ايران با مناظر بديع، وهم انگيز و بي همتا مانند کلوت ها در حاشيه غربي بيابان لوت که به بزرگترين شهر کلوخي جهان مشهور است، تالاب هاي بين المللي ( مانند شبه جزيره ميانکاله و خليج گرگان ، درياچه پريشان در فارس و …) غارها، آبشارها، چشمه  هاي آب معدني، روستاهايي با جاذبه هاي ويژه مانند کندوان، ماسوله و روستاي سرآقاسيد (در چهارمحال بختياري) و بالاخره مردم شناسي ايران، اقوام گوناگون با فرهنگ هاي خاص شعر و موسيقي و آداب و سنن و … کوچ نشينان و جوامع ايلي همه و همه از جاذبه ها و ظرفيت هاي بي نظير اکوتوريسم در ايران و برخي از آنها از قطب هاي بين المللي اکوتوريسم در جهان، به شمار مي روند. علاوه بر موارد ياد شده، مناطق حفاظت شده، پارک هاي ملي، پناهگاه هاي حيات وحش و آثار ملي طبيعي کشور جز» جاذبه هاي اکوتوريستي ايران هستند.

 

دریافت متن کامل مقاله

پیشنهاد مطالعه

مدیریت پایدار منابع طبیعی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی

مدیریت پایدار منابع طبیعی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی(تجربه موفق پروژه بین المللی – RFLDL …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *